Nieoczekiwane odkrycie w drodze do Gazowego Giganta
Choć głównym celem europejskiej misji JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer) są lodowe księżyce Jowisza – Europa, Ganimedes i Kallisto – to właśnie nadesłane pod koniec 2025 roku dane z przelotu przez pas planetoid wywołały poruszenie w środowisku naukowym. Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) poinformowała, że instrumenty sondy, pierwotnie skalibrowane do badania oceanów podpowierzchniowych, wykryły złożone związki organiczne na jednej z planetoid mijanych w drodze do układu Jowisza.
Odkrycie to, opublikowane m.in. na serwisach esa.int oraz phys.org, sugeruje, że składniki niezbędne do powstania życia są znacznie szerzej rozpowszechnione w naszym Układzie Słonecznym, niż wcześniej sądziliśmy.
Instrument MAJIS i odciski palców życia
Kluczową rolę w tym odkryciu odegrał spektrometr obrazujący MAJIS (Moons and Jupiter Imaging Spectrometer). Podczas zbliżenia do planetoidy pasa głównego, instrument ten zarejestrował sygnatury spektralne odpowiadające cząsteczkom bogatym w węgiel i azot. Co ciekawe, dane te wykazują uderzające podobieństwo do próbek pobranych wcześniej przez japońską misję Hayabusa2 z planetoidy Ryugu.
Naukowcy z zespołu misji JUICE podkreślają, że detekcja tych związków w tak dużej odległości od Słońca jest dowodem na niezwykłą czułość aparatury. Pozwala to z jeszcze większym optymizmem patrzeć na kluczową fazę misji: poszukiwanie śladów życia w pióropuszach pary wodnej tryskających z lodowej skorupy Europy.
Dlaczego związki organiczne na planetoidach są ważne?
Obecność cegiełek życia na małych ciałach niebieskich w pasie planetoid wspiera teorię o kosmicznym pochodzeniu zasobów organicznych na Ziemi.
- Dostawa materii: Planetoidy bogate w węgiel mogły pełnić rolę transporterów, które miliardy lat temu zbombardowały młodą Ziemię, dostarczając wodę i związki organiczne.
- Uniwersalność chemii: Skoro JUICE znajduje te związki przy okazji rutynowego przelotu, może to oznaczać, że chemia prebiotyczna jest naturalnym etapem ewolucji układów planetarnych.
Kolejne kroki – asysty grawitacyjne i Jowisz
Sonda JUICE kontynuuje swoją ośmioletnią podróż. Obecnie zespół inżynierów przygotowuje się do kolejnej precyzyjnej asysty grawitacyjnej, która wykorzysta pole magnetyczne Ziemi i Księżyca, by skierować statek na właściwy kurs ku Jowiszowi. Dotarcie do celu planowane jest na rok 2031, ale już teraz wiemy, że instrumenty sondy działają bez zarzutu, a ich precyzja pozwala na odkrycia, których nie planowano w pierwotnym harmonogramie.
Źródła informacji:
- ESA.int – „JUICE mission: Surprise discovery during asteroid belt transit”.
- Phys.org – „MAJIS instrument detects organic signatures on main belt asteroid”.
- ArXiv.org – „Initial calibration results of the JUICE spectrometer suite”.
Opracowanie: Agnieszka Nowak
