2 kwietnia o 00:35 czasu CEST z Kennedy Space Center wystartowała rakieta Space Launch System z czterema astronautami na pokładzie statku Orion, rozpoczynając misję Artemis II – pierwszy od ponad 50 lat załogowy lot w okolice Księżyca. To także historyczny moment dla Europy, bo to europejski moduł serwisowy ESA zasila, napędza i podtrzymuje życie załogi podczas tej około dziesięciodniowej wyprawy wokół Srebrnego Globu.
Źródło: NASA/Bill Ingalls
Kto leci i dokąd zmierza Artemis II
Na pokładzie Oriona znajdują się trzej astronauci NASA – Reid Wiseman (dowódca), Victor Glover (pilot) i Christina Koch (specjalistka misji) – oraz Jeremy Hansen z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej. Ich zadaniem jest przetestowanie systemów statku podczas oblotu Księżyca po tzw. trajektorii free‑return, która pozwala na powrót na Ziemię nawet w razie poważnej awarii napędu po drodze.
Po wstępnym pobycie na orbicie okołoziemskiej Orion zostanie skierowany na kilkudniowy lot w stronę Księżyca, a następnie minie go w minimalnej odległości i rozpocznie drogę powrotną. Cała misja ma potrwać około 10 dni, zakończyć się wejściem w atmosferę z prędkościami zbliżonymi do księżycowych powrotów z czasów Apollo i wodowaniem kapsuły w Oceanie Spokojnym u wybrzeży Kalifornii.
Europejski moduł serwisowy – serce statku Orion
Kluczową rolę w tej wyprawie odgrywa Europejski Moduł Serwisowy (ESM), zbudowany dla NASA przez Europejską Agencję Kosmiczną. To właśnie ten moduł odpowiada za napęd statku Orion, wytwarzanie energii elektrycznej, dostarczanie wody i tlenu załodze oraz kontrolę temperatury na pokładzie.
ESM jest wyposażony w cztery rozkładane baterie słoneczne, które łącznie generują moc wystarczającą do zasilania wszystkich systemów statku, a także w główny silnik i zestaw mniejszych silniczków manewrowych do precyzyjnych zmian orbity. Podczas Artemis II moduł serwisowy wykona kluczowe manewry, w tym odpalenie, które ostatecznie skieruje Oriona na trajektorię w stronę Księżyca i zapewni korekty kursu w przestrzeni między Ziemią a Księżycem.
Po co ten lot, skoro nikt nie ląduje?
Artemis II nie przewiduje lądowania na powierzchni – to misja testowa mająca upewnić się, że Orion z załogą jest w stanie bezpiecznie odbyć lot w głęboką przestrzeń kosmiczną. Astronauci sprawdzą działanie systemów podtrzymywania życia, komunikacji, nawigacji i osłony termicznej w warunkach, których nie da się w pełni zasymulować na orbicie okołoziemskiej ani na Ziemi.
Lot wokół Księżyca pozwoli także na zebranie danych o promieniowaniu kosmicznym i jego wpływie na ludzi oraz elektronikę na trasie, którą w kolejnych latach będą regularnie pokonywać załogi zmierzające ku lądowaniom. Dodatkowo załoga będzie wykonywać obserwacje wizualne i fotograficzne powierzchni Księżyca, w tym jego niewidocznej z Ziemi strony, co ma również znaczenie symboliczne – to pierwsze takie spojrzenie oczami ludzi od czasu Apollo 17 w 1972 roku.
Dlaczego Artemis II jest przełomem dla Europy
Choć misja jest prowadzona przez NASA, udział Europy wykracza daleko poza rolę pasażera na gapę. Bez europejskiego modułu serwisowego Orion po prostu nie mógłby lecieć – to ESM odpowiada za większość funkcji, które w dawnych statkach Apollo pełnił amerykański moduł serwisowy, tym razem jednak powstały one w oparciu o doświadczenia ESA z budowy automatycznego statku towarowego ATV dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Dla europejskiego przemysłu kosmicznego Artemis II to pokaz możliwości: zintegrowany moduł serwisowy złożony został z komponentów produkowanych w wielu krajach, a jego niezawodność będzie teraz weryfikowana w najtrudniejszym możliwym środowisku. Sukces tej misji wzmocni pozycję Europy jako kluczowego partnera w dalszej eksploracji Księżyca – od przyszłych lotów załogowych po logistykę wokół księżycowej stacji orbitalnej Gateway.
Co dalej po Artemis II?
Jeśli Artemis II zakończy się zgodnie z planem, otworzy drogę do kolejnych misji programu Artemis, w tym pierwszego od dekad lądowania ludzi na powierzchni Księżyca. Ich długoterminowym celem jest zbudowanie trwałej obecności w okolicach bieguna południowego, gdzie przypuszczalnie znajdują się złoża lodu wodnego – kluczowego zasobu dla paliwa rakietowego i zaopatrzenia przyszłych baz.
Dane zebrane podczas Artemis II – od zachowania statku na trajektorii free‑return, przez parametry środowiska radiacyjnego, aż po doświadczenia załogi – posłużą do dopracowania sprzętu i procedur dla następnych lotów. Każdy taki krok, choć jeszcze tylko przelotem nad Księżycem, przybliża nas do czasów, w których wyprawy w okolice Srebrnego Globu staną się tak rutynowe, jak dziś loty na Międzynarodową Stację Kosmiczną.
Źródła
Główne źródło:
- European Space Agency, „Europe powers Artemis II mission to the Moon”, komunikat prasowy z 2 kwietnia 2026 r.
Źródła kontekstowe:
- Phys.org, „NASA’s Artemis 2 crew launches on first crewed lunar flyby in 50 years”, 2 kwietnia 2026 r.
- Al Jazeera, „How long will Artemis II take to reach the moon, and what happens next?”, 2 kwietnia 2026 r.
- Good Morning America, „Artemis II mission timeline: What the 10-day journey to and from the Moon looks like”, 31 marca 2026 r.
- Wikipedia, hasło „Artemis II”, aktualny opis misji i programu Artemis.
Opracowanie: Agnieszka Nowak
